เมื่อ ปี พ.ศ. 2525 สมาคมวิทยาศาสตร์แห่งประเทศไทย ฯ ภายใต้การนำของ รศ.ดร.กำจัด มงคลกุล นายกสมาคมได้เสนอรัฐบาลกำหนดวันที่ 18 สิงหาคม ของทุกปี เป็นวันวิทยาศาสตร์แห่งชาติ และคณะรัฐมนตรีได้อนุมัติ เมื่อวันที่ 14 เมษายน พ.ศ. 2525 ให้ถือกันเอา วันที่ 18 สิงหาคม ของทุกปีเป็นวันสำคัญยิ่งในวงการ ศึกษา วงการดาราศาสตร์และวงการวิทยาศาสตร์ไทย
อันเนื่องมาจากในวันที่ 18 สิงหาคม ปีพุทธศักราช 2411เป็นวันที่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้า เจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 4 ได้เสด็จพระราชดำเนินทางชลมารค และสถลมารค เพื่อทอดพระเนตรสุริยุปราคาเต็มดวงที่ ต.หว้ากอ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ อันเป็นปรากฏการณ์ที่ พระองค์ ทรงคำนวณ ทำนายไว้ก่อนล่วงหน้า
ถึง 2 ปี คือทรงคำนวณไว้ตั้งแต่ปี 2409
ครั้นถึงวันที่ 18 สิงหาคม 2411 สุริยุปราคาเต็มดวง ก็ปรากฏการณ์อุบัติขึ้นจริงตรงตามวันเวลา และสถานที่ทุก ประการ
นอกจากนั้นได้ถวายพระนามให้พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้า เจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 ทรงเป็น พระบิดาแห่งวิทยาศาสตร์ มีการจัดงานนิทรรศการวิทยาศาสตร์ในปีแรกเริ่มต้นที่บริเวณท้องฟ้าจำลอง หรือสมัยนั้นเรียกว่าศูนย์บริภัณฑ์เพื่อการศึกษา นับแต่นั้นมารัฐบาลก็ได้เล็งเห็นความสำคัญของการจัดงานทั่วประเทศ และให้ความสำคัญกับงานสัปดาห์วิทยาศาสตร์ โดยการสนับสนุนงบประมาณเป็นประจำทุกปี